Toen Marieke* met haar zoontje op straat kwam te staan, wist ze niet waar ze naartoe moest. Ze sprak nauwelijks Nederlands, had bijna niemand om op terug te vallen en was bang dat de familie van haar man haar zou vinden. Toch hield ze vast aan wat ze wist: teruggaan was niet veilig. Door hulp te blijven vragen, zette ze een beslissende stap voor zichzelf en haar kind. Via de politie kwam ze uiteindelijk terecht in de veilige opvang. Daar begon haar weg naar rust, herstel en een nieuw leven.
Wanneer werd de situatie thuis onveilig?
“Ik kwam naar Nederland om bij mijn man te wonen. Ons huwelijk was gearrangeerd. Hij had psychische problemen en was verslaafd aan alcohol en drugs. Thuis waren er vaak woede-uitbarstingen. Hij schreeuwde, maakte spullen kapot en gebruikte psychisch en lichamelijk geweld, ook tegen mij.”
Na de geboorte van hun zoontje liepen de spanningen verder op. Marieke deed alles wat binnen haar mogelijkheden lag om haar kind te beschermen. “Ik sliep met mijn zoontje bij me, zodat mijn man hem niets kon aandoen. Dat lukte niet altijd, maar ik bleef zoeken naar een manier om ons in veiligheid te brengen. Ik wist dat ik dit leven niet voor hem wilde. Tegelijk zag ik nog geen uitweg: ik sprak bijna geen Nederlands, had hier geen eigen netwerk en kon mijn moeder niet zomaar inlichten, omdat onze families met elkaar verbonden zijn.”
Hoe kwam je in de veilige opvang terecht?
“Op een dag werd mijn man zo boos toen ik hem tegensprak, dat hij mij en ons zoontje buiten zette. Daar stond ik dan, zonder plek om naartoe te gaan.” Marieke ging naar een politiebureau in de buurt. Daar kreeg ze te horen dat ze terug naar huis moest. Ze weigerde en bleef om hulp vragen.
Ondertussen was de familie van haar man op zoek naar haar zoontje. Zij kwamen uit bij het politiebureau, waar de spanningen opliepen en de politie ingreep. In het politiesysteem zagen agenten dat er al veel meldingen waren gedaan vanuit het huisadres. Daarop besloten zij Marieke en haar zoontje in de veilige opvang te plaatsen.
Hoe was het om in de veilige opvang te komen?
In het begin verbleef Marieke in ‘code rood’. Dat betekent dat er strenge veiligheidsmaatregelen gelden: de locatie blijft geheim en naar buiten gaan kan niet, zodat iemand niet kan worden gevonden. “Voor andere vrouwen waren die regels soms moeilijk. Ik voelde vooral opluchting. Mijn ex kon mij niet vinden. Voor het eerst hoefde ik niet met één oog open te slapen en kon ik er echt voor mijn zoontje zijn. In die rust ontstond ruimte om op adem te komen en voorzichtig weer vooruit te kijken.''
Na een paar weken verhuisde ze naar een andere, anonieme locatie met ‘code oranje’. Ook daar bleef veiligheid vooropstaan, maar kreeg ze stap voor stap meer ruimte om naar buiten te gaan en haar eigen leven weer op te pakken. “Ik moest weer wennen aan vrijheid en zelf beslissingen nemen. Dat is niet eenvoudig als je lange tijd onder grote spanning hebt geleefd. Toch probeerde ik iedere dag een kleine stap te zetten en de regie over mijn leven terug te krijgen.”
Hoe was het om steeds opnieuw te moeten verhuizen?
Marieke wilde haar nieuwe leven zo ver mogelijk bij haar ex vandaan opbouwen. Waar precies, maakte haar niet uit. In het voorjaar verhuisde ze naar de veilige opvang in Eindhoven. “Elke verhuizing betekende opnieuw wennen. Toch paste ik me steeds weer aan en voelde ik me hier al snel thuis. Ik ben vooral dankbaar dat er een plek is waar ik veilig ben, niet voortdurend op mijn hoede hoef te zijn en mensen naast me staan.”
Ook aan haar zoontje merkt ze wat de rust doet. “Hij is nog klein, maar ik zie dat hij meer ontspannen is. Hij moet hebben aangevoeld hoe onveilig het thuis was en hoeveel spanning ik iedere dag bij me droeg.”
Hoe kijk je nu naar de toekomst?
Marieke heeft geen rechtstreeks contact meer met haar ex. Via haar familie hoort ze dat hij aan zichzelf wil werken en mogelijk naar een afkickkliniek gaat. Contact over hun zoontje verloopt via advocaten. Daarmee bewaakt Marieke duidelijk de veiligheid en de grenzen die nu nodig zijn. “Ik vind het belangrijk dat mijn zoontje weet wie zijn vader is. Als het veilig kan, hoop ik dat zij later een band kunnen opbouwen. Maar nu wil ik dat alles zorgvuldig en via de juiste weg gaat.”
Haar dagen bestaan nu uit Nederlandse les, boodschappen doen, koken en spelen met haar zoontje. Met die dagelijkse stappen bouwt ze aan zelfstandigheid en aan een vertrouwde basis voor hen samen. Ze hoopt binnenkort door te stromen naar een eigen woning buiten de regio, op een plek waar ze de meeste contacten heeft. “Soms voel ik in mijn lichaam nog wat het geweld met mij heeft gedaan. Dat heeft tijd en aandacht nodig. Tegelijk ben ik trots dat ik die dag niet ben teruggegaan en om hulp ben blijven vragen. Ik weet waar ik naartoe wil: mijn zoontje hoeft dit nooit meer mee te maken. Ik wil voor ons een veilig en rustig leven opbouwen, en daar werk ik iedere dag aan.”
* Marieke is niet haar echte naam. Haar naam is om veiligheidsredenen aangepast.