Een ander vertrekpunt
Vrouwen komen aan het begin van het begeleidingstraject vaker met een directe vraag om veiligheid en bescherming: een veilige plek om te landen, op adem te komen en tot rust te komen. Bij mannen ligt het vertrekpunt vaak anders. Zij komen meestal binnen met praktische vragen: hoe krijg ik weer rust in mijn hoofd, hoe herstel ik mijn werk of financiën, hoe regel ik de scheiding of afspraken rond de kinderen? Die focus op praktische zaken geeft houvast in een periode waarin alles onzeker voelt.

Wat daarbij opvalt, is dat het geweld zelf in het begin vaak niet benoemd wordt. Mannen komen zelden binnen met het verhaal “Ik ben mishandeld’’.  Vaker melden zij zich met stress, woede, somberheid, problemen in hun relatie of met het gevoel dat ze ‘alles weer op de rit’ moeten krijgen. Het onderliggende geweld blijft dan eerst op de achtergrond: niet omdat het er niet is, maar omdat het moeilijker is om het als zodanig te herkennen en erkennen. Het besef dat wat hen is overkomen daadwerkelijk geweld is, ontstaat vaak pas later.

Schaamte en verwarring
Achter de praktische houding van mannelijke slachtoffers zit vaak veel wat niet meteen wordt uitgesproken. Emoties zijn er, maar krijgen minder snel woorden. Waar vrouwen vaker spreken over angst of schuldgevoel, zie ik bij mannen vaker schaamte en verwarring. Schaamte, omdat slachtofferschap botst met diepgewortelde overtuigingen over mannelijkheid: sterk zijn, controle hebben en niet kwetsbaar zijn. Verwarring, omdat hun ervaringen niet passen binnen het beeld dat zij en de maatschappij hebben van slachtofferschap.

Dat maakt het praten over gevoelens ingewikkeld. Daar komt bij dat het vertrouwen in hulpverlening kwetsbaar is. Mannen zijn vaker bang om niet geloofd te worden, om als dader gezien te worden of om de controle verder te verliezen. Daardoor kost het meer tijd voordat zij zich echt openstellen.

Dit vraagt niet om een andere vorm van hulpverlening in de kern, maar wel om een andere benadering: geduld in het herkennen van signalen, aandacht voor wat niet direct wordt uitgesproken en ruimte om het verhaal in eigen tempo te laten ontstaan, zonder het meteen te benoemen of te labelen.

Maar als er vertrouwen ontstaat bij de mannen, openen ze zich steeds meer in het gesprek. Ze geven aan te moeten wennen aan het gegeven dat niemand meer controle over hen heeft, dat ze zelf mogen en kunnen bepalen. Mannen van buiten de regio laten hun sociale netwerk achter; de eenzaamheid kan groot zijn. Juist daarom is het betekenisvol om te horen dat ze zich hier bij Neos welkom voelen, dat collega’s er voor hen zijn en dat ze steun ervaren. Dat raakt me elke keer weer.

Waarom mannelijke slachtoffers zo vaak onzichtbaar blijven
Bij huiselijk geweld denken we nog vaak automatisch aan vrouwen als slachtoffer en mannen als dader. Dat beeld zit diep geworteld. Maar de werkelijkheid is complexer: ook mannen kunnen slachtoffer zijn en ook vrouwen kunnen pleger zijn.

Juist die beeldvorming maakt dat mannelijke slachtoffers later of helemaal niet in beeld komen: het wordt door de omgeving minder snel herkend en door henzelf minder snel benoemd. De drempels om hulp te zoeken die ik eerder noemde spelen daarin een belangrijke rol. Daardoor blijven signalen langer onder de radar en duurt het vaak langer voordat passende steun op gang komt.

Wat mij raakt in mijn werk, is hoe weinig aandacht er in het grotere geheel nog is voor mannelijke slachtoffers. In onderzoek, beleid, de media en in het maatschappelijk gesprek blijven zij vaak onderbelicht. Niet omdat hun ervaringen minder ernstig zijn, maar omdat ze minder passen binnen het beeld dat we hebben van geweld en slachtofferschap. Juist daarom is het belangrijk dat we deze verhalen vertellen. Mishandeling kent geen vast gezicht en hulp zou voor iedereen even toegankelijk moeten zijn.

NEEM CONTACT OP
Zit je zelf ook in een situatie van fysiek en/of psychisch geweld van je partner?
Weet dat er ook voor jou hulp is en zet vandaag nog die stap. Neem contact op met Toegang: 040-2950456 (keuze 1).

Neos biedt sinds 2025 opvang en begeleiding aan mannelijke slachtoffers van huiselijk geweld en mensenhandel. De mannen verblijven in zelfstandige appartementen, een eigen plek, met begeleiding van Neos in de nabijheid. Naast Neos bieden nog vijf andere organisaties in Nederland hulp aan mannelijke slachtoffers van huiselijk geweld en mensenhandel. Wil je meer weten? Kijk op www.mannenmishandeling.nl